Samen met de gemeente Almere houden we op 27 maart de 2de Ambtenarentafel rond gemeentelijke voedselambities. We gaan in gesprek over kansen voor lokale voedselproductie; ook gezien de groeiende vraagstukken rond voedselzekerheid en een gezonde leefomgeving.

Tijdens deze bijeenkomst komen gemeenteambtenaren uit het hele land bij elkaar om
• kennis, ervaringen en strategieën uit te wisselen en
• elkaar te inspireren bij het aanpakken van lokale voedselambities.

Met als doel gemeenten te inspireren stadslandbouw en lokaal voedsel strategisch in te zetten als beleidsinstrument voor brede maatschappelijke uitdagingen, zoals gezonde leefomgeving, sociale cohesie, voedselzekerheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit, lokale economie. Deze vragen van gemeenten veelal beleidsdomein overstijgende samenwerkingen.

Zelf ervaren: Centrum Stadslandbouw

Deze gesprekstafel vindt plaats op een inspirerende voedsel-verbindingsplek waar je de maatschappelijke betekenis van lokaal voedsel zelf ervaart. Dit zijn plekken waar letterlijk geldt: “Hier begint het samen leven.”

Op 27 maart zijn we te gast in Centrum Stadslandbouw in de bijzondere wijk Oosterwold, een groen gebied tussen Almere en Zeewolde. Bewoners krijgen hier de ruimte om hun droomhuis te bouwen, op voorwaarde dat de helft van hun kavel wordt benut voor het verbouwen van voedsel.

Almere is bezig met de actualisatie van zijn voedselstrategie Groen Voedselhart 2020-2025. Daarin komt de focus meer te liggen op stadslandbouw, ook in de dichter bebouwde wijken van de gemeente.
Kijkend naar de ambitie van buurgemeente Amsterdam dat in 2028 een kwart van het voedsel komt van lokale/regionale productie, heeft Voedsel Verbindt (Noord-Holland/Flevoland) als doel gesteld om 25 procent eten uit de regio te realiseren in 2030. Vooralsnog ligt voor de wijk Oosterwold het streven dat hier 10 procent van het voedselmandje lokaal wordt gevuld.

Voedselzekerheid en gezonde leefomgeving

Welke bijdrage leveren stadslandbouw en de andere lokale voedselproducenten in en om Almere in het realiseren van deze en andere ambities? Ook gezien de groeiende vraagstukken rond voedselzekerheid en een gezonde leefomgeving.

Tijdens deze 2de Ambtenarentafel willen we leren van de betekenis van dergelijke ambities en verkennen of en hoe het ook elders zou kunnen werken. Deze gesprekstafel wordt georganiseerd met en voor ambtenaren. De eerste vond plaats in september 2025 samen met de gemeente Arnhem.

Hieronder vind je het programma. Meld je aan via dit formulier of mail naar info@stadslandbouwnederland.nl.

Programma (rondleiding en lunch zijn optioneel)

9.30 uur inloop
10.00 uur Welkom.
• Wat is Centrum Stadslandbouw en waarom faciliteert de gemeente dit?
• Wat doet Kennisplatform Stadslandbouw Nederland? Voorzitter Martin Ruivenkamp
• Wat is stadslandbouw eigenlijk? Jan Eelco Jansma (WUR) deed er onderzoek naar in Europa. Hij presenteert de diverse types en opties voor gemeenten.
• Voedselbeleid Almere 2.0- Wat waren voor de gemeente Almere de aanleidingen voor lokaal voedselbeleid en wat is de volgende fase? – Jo van der Veen (programmamanager Voedsel) en Lidewij Woltjes (projectmanager Voedsel) vertellen over hun aanpak.
• De regionale ambitie van partner Voedsel Verbindt (provincie Noord-Holland).

Tussendoor gaan we uiteraard met elkaar in gesprek.

12.15-13.00 uur Rondleiding door Centrum voor Stadslandbouw en lunch

Locatie

Centrum Stadslandbouw Almere, Prieelvogelweg 1A, 1349 CG Almere

Samen bouwen aan voedselbeleid geworteld in de samenleving!

Op vrijdag 10 april vindt het 2de Nationaal Voedselberaad plaats. Het jaarlijkse moment waarop de voedselinitiatieven uit de samenleving samenkomen met maatschappelijke organisaties, overheden en onderzoekers om koers te bepalen richting een toekomstbestendig voedselsysteem. Stadslandbouw Nederland is een van de organisatoren.

Juist nu is dit cruciaal!

Het kabinet werkt aan een Nationale Voedselstrategie en een strategische tafel landbouw en voedsel. Thema’s als voedselzekerheid, weerbaarheid, crisisbestendigheid en vitale infrastructuur, maar ook het verhogen van veerkracht vanuit de gemeenschap staan hoog op de agenda. En op 10 april zijn de onderhandelingen voor nieuwe lokale collegeprogramma’s gestart.

Daarom is het van groot belang dat
• ook zichtbaar en gehoord wordt wat er allemaal al gebeurt: de vele initiatieven in buurten en regio’s, de boeren en burgers die dagelijks werken aan korte ketens, gezonde leefomgevingen, voedselzekerheid en nieuwe vormen van samenwerking,
• we laten zien wat nú al werkt. Deze KAN WEL’s maken duidelijk hoe voedsel kan bijdragen aan grote maatschappelijke opgaven, zoals gezondheid en welzijn tot klimaat en biodiversiteit, en van een sterke economie tot democratie en sociale rechtvaardigheid,
• voedselinitiatieven, boeren, maatschappelijke organisaties, beleidsmakers en politici elkaar opzoeken.

Bouwen aan nieuwe samenwerkingsvormen

Tijdens ons Nationaal Voedselberaad zetten we inspirerende voorbeelden in de schijnwerpers en staan nieuwe samenwerkingsvormen centraal – zoals voedselraden, korte-ketensamenwerkingen en gebiedsgerichte coalities. We leren met elkaar hoe deze initiatieven hun maatschappelijke kracht kunnen omzetten in lokaal, regionaal én nationaal beleid.

Ook laten we onze stem horen richting de nieuwe colleges van B&W, om in co-creatie te werken aan integraal lokaal voedselbeleid waarin gezondheid, natuur, betaalbaarheid en zeggenschap centraal staan.

Sprekers

Het programma is in ontwikkeling, maar bevestigde bijdragen komen onder meer van:
• Mariette van Leeuwen (Provincie Zuid-Holland),
• Wethouder Jan Schipper (Gemeente Midden-Drenthe)
• Floris Visser (Public Food),
• Margret Ploum (Voedingscentrum),
• Bregje Hamelynck (Steunpunt Duurzame Korte Keten i.o.),
• Johannes Regelink (Burgerboerderij De Patrijs),
• Arike Mijnlieff (Voedselfamilie Krimpenerwaard),
• Miriam Offermans (Voedselraad Den Haag),
• Ellen Oomen (Leefbaarheidsalliantie Gelderland / Zorgbelang).

Te gast bij Provincie Zuid-Holland

Dit jaar zijn we te gast bij de Provincie Zuid-Holland in Den Haag, die met haar Voedselvisie ‘Toekomst van ons voedsel’ een brede koers uitzet voor een toekomstbestendig voedselsysteem. De provincie bekijkt het volledige voedselsysteem in samenhang en werkt aan 7 ambities – van het versterken van regionale voedselketens en het bevorderen van gezonde voeding tot het stimuleren van innovatie, het terugdringen van voedselverspilling en het ondersteunen van boeren en ondernemers.

Dat kan alleen in nauwe samenwerking met praktijkervaringen uit de samenleving – van bewoners, boeren, voedselinitiatieven en ondernemers – en door dit structureel te verankeren in lokaal, regionaal en nationaal beleid. Hoe dat in de praktijk vorm krijgt, bespreken we met elkaar op 10 april.

Kortom: een dag vol inspiratie, onderling leren en gezamenlijke stappen, waarin initiatieven van onderop centraal staan en hun ervaringen worden verbonden met overheden, onderzoekers en andere partners om samen te bouwen aan de voedseltoekomst die we willen realiseren.

Tijd, locatie en aanmelden

Tijd: 11.00–17.00 uur
Locatie: Zuid-Hollandplein 1, 2596 AW Den Haag
Je kunt je nu al aanmelden. Het volledige programma volgt in maart.

MELD JE HIER AAN

Het Nationaal Voedselberaad (NVB) hield 9 december een bouwsessie richting de grote bijeenkomst op 22 april. Thema: verbinden voor zeggenschap. Stadslandbouw Nederland is een van de trekkers van het NVB.

Het Nationaal Voedselberaad wordt gevoed door een verbonden beweging van voedselinitiatieven. Met deze initiatieven en een gedeeld narratief als basis werken we aan het opbouwen van beleid- en organisatiestructuren voor regionale voedselsystemen.

Het NWA-programma Transitie naar een duurzaam voedselsysteem beschrijft het voedselsysteem als een ijsberg. Wat we aan de oppervlakte zien – de voedselketen van boer tot consument en alle betrokken partijen zoals overheid, banken en maatschappelijke organisaties – is slechts het topje.

Stadslandbouw Nederland was in november aanwezig bij de Top van Onderop in Bussum. Daar hield het Nationaal Voedselberaad een workshop over de voedselbeweging: met voedsel verbindingen herstellen.

Er was veel belangstelling voor ons thema lokaal/ regionaal voedsel en het versterken van de beweging van onderop! Ook op dit thema zit veel energie.

Op veel stadslandbouwlocaties worden lessen verzorgd; voor kinderen en volwassenen. Ook zijn er schooltuinen op volkstuincomplexen, stadsboerderijen, bij NDE-centra en voedseltuinen. Centra voor Natuur en Duurzaamheidseducatie (NDE) begeleiden deze lessen, evenals moestuincoaches.

Daar waar kinderen ervaren met hoofd, hart en handen waar hun eten vandaan komt en welke keuzes ertoe doen. Vereniging GDO bracht in opdracht van Jong Leren Eten in kaart wat voedseleducatie binnen het netwerk van NDE-centra oplevert.

Voedsel wordt steeds meer een onderwerp wordt op de gemeentelijke agenda. Omdat het relateert aan meerdere beleidsdoelen, van gezondheid tot biodiversiteit en van participatie tot afval. En omdat bewoners, organisaties en ondernemers hun gemeente en politieke partijen vragen om aandacht en ruimte voor hun voedselinitiatieven, een voedselvisie of voedselraad.
Kortom, kleine en grote gemeenten zijn of moeten hiermee na de verkiezingen aan de slag. En hoe fijn is het als je als gemeenteambtenaar van elkaar kunt leren en elkaar weet te vinden.

Met een deel van ons kernteam waren we eind augustus te gast in de historische tuin De Warmoes in Lent, bij Nijmegen. Een waar paradijsje midden tussen de nieuwbouwwoningen. Deze groene oase toont de vele waarden van stadslandbouw aan voor deze uitbreidingslocatie.

Wilma Abspoel van de Punt Arkel en van Herenboeren Gorinchem maakte een fotoverslag.

Deutsche Welle (DW) maakte een mooie video-impressie van Oosterwold in Almere. Oosterwold is een gedurfd een inspirerend experiment op het gebied van stadslandbouw, zelfvoorziening en gemeenschapsleven.

Voedsel biedt diverse koppelkansen om een gebied op multifunctionele wijze in te vullen, op voorwaarde dat voedsel niet vanuit de klassieke voedselketen wordt benaderd, maar vanuit een voedsellandschap. Het zou daarom waardevol zijn als de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen een visie ontwikkelt op een regionale voedselvoorziening. In het Rijk van Nijmegen en andere delen van de regio zijn immers al veelbelovende voorbeelden te vinden.

Dat bracht Martin Ruivenkamp, voorzitter van Stadslandbouw Nederland en van De Streek op Tafel in Nijmegen, naar voren tijdens het symposium Groen-blauw raamwerk en landelijk gebied van de Groene Metropoolregio begin juli. Tijdens dit symposium werden kansen en uitdagingen verkend voor het gebied.

Stadslandbouw Nederland houdt samen met de gemeente Arnhem een ambtenarentafel rond gemeentelijke voedselvraagstukken op donderdag 25 september van 10.00-13.30 uur, in Arnhem.

Voedselvraagstukken relateren aan een breed scala maatschappelijke uitdagingen, zoals gezonde leefomgeving, sociale cohesie, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Deze vragen van gemeenten veelal beleidsdomein overstijgende samenwerkingen. Binnen Stadslandbouw Nederland wisselen naast een diversiteit aan initiatiefnemers, ondernemers en onderzoekers meerdere gemeenteambtenaren actief ervaringen en gedachten uit hoe deze uitdagingen te adresseren.