Het Nationaal Voedselberaad (NVB) hield 9 december een bouwsessie richting de grote bijeenkomst op 22 april. Thema: verbinden voor zeggenschap. Stadslandbouw Nederland is een van de trekkers van het NVB.

Het Nationaal Voedselberaad wordt gevoed door een verbonden beweging van voedselinitiatieven. Met deze initiatieven en een gedeeld narratief als basis werken we aan het opbouwen van beleid- en organisatiestructuren voor regionale voedselsystemen.

Het NWA-programma Transitie naar een duurzaam voedselsysteem beschrijft het voedselsysteem als een ijsberg. Wat we aan de oppervlakte zien – de voedselketen van boer tot consument en alle betrokken partijen zoals overheid, banken en maatschappelijke organisaties – is slechts het topje.

Stadslandbouw Nederland was in november aanwezig bij de Top van Onderop in Bussum. Daar hield het Nationaal Voedselberaad een workshop over de voedselbeweging: met voedsel verbindingen herstellen.

Er was veel belangstelling voor ons thema lokaal/ regionaal voedsel en het versterken van de beweging van onderop! Ook op dit thema zit veel energie.

Op veel stadslandbouwlocaties worden lessen verzorgd; voor kinderen en volwassenen. Ook zijn er schooltuinen op volkstuincomplexen, stadsboerderijen, bij NDE-centra en voedseltuinen. Centra voor Natuur en Duurzaamheidseducatie (NDE) begeleiden deze lessen, evenals moestuincoaches.

Daar waar kinderen ervaren met hoofd, hart en handen waar hun eten vandaan komt en welke keuzes ertoe doen. Vereniging GDO bracht in opdracht van Jong Leren Eten in kaart wat voedseleducatie binnen het netwerk van NDE-centra oplevert.

Voedsel wordt steeds meer een onderwerp wordt op de gemeentelijke agenda. Omdat het relateert aan meerdere beleidsdoelen, van gezondheid tot biodiversiteit en van participatie tot afval. En omdat bewoners, organisaties en ondernemers hun gemeente en politieke partijen vragen om aandacht en ruimte voor hun voedselinitiatieven, een voedselvisie of voedselraad.
Kortom, kleine en grote gemeenten zijn of moeten hiermee na de verkiezingen aan de slag. En hoe fijn is het als je als gemeenteambtenaar van elkaar kunt leren en elkaar weet te vinden.

Met een deel van ons kernteam waren we eind augustus te gast in de historische tuin De Warmoes in Lent, bij Nijmegen. Een waar paradijsje midden tussen de nieuwbouwwoningen. Deze groene oase toont de vele waarden van stadslandbouw aan voor deze uitbreidingslocatie.

Wilma Abspoel van de Punt Arkel en van Herenboeren Gorinchem maakte een fotoverslag.

Deutsche Welle (DW) maakte een mooie video-impressie van Oosterwold in Almere. Oosterwold is een gedurfd een inspirerend experiment op het gebied van stadslandbouw, zelfvoorziening en gemeenschapsleven.

Voedsel biedt diverse koppelkansen om een gebied op multifunctionele wijze in te vullen, op voorwaarde dat voedsel niet vanuit de klassieke voedselketen wordt benaderd, maar vanuit een voedsellandschap. Het zou daarom waardevol zijn als de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen een visie ontwikkelt op een regionale voedselvoorziening. In het Rijk van Nijmegen en andere delen van de regio zijn immers al veelbelovende voorbeelden te vinden.

Dat bracht Martin Ruivenkamp, voorzitter van Stadslandbouw Nederland en van De Streek op Tafel in Nijmegen, naar voren tijdens het symposium Groen-blauw raamwerk en landelijk gebied van de Groene Metropoolregio begin juli. Tijdens dit symposium werden kansen en uitdagingen verkend voor het gebied.

Stadslandbouw Nederland houdt samen met de gemeente Arnhem een ambtenarentafel rond gemeentelijke voedselvraagstukken op donderdag 25 september van 10.00-13.30 uur, in Arnhem.

Voedselvraagstukken relateren aan een breed scala maatschappelijke uitdagingen, zoals gezonde leefomgeving, sociale cohesie, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Deze vragen van gemeenten veelal beleidsdomein overstijgende samenwerkingen. Binnen Stadslandbouw Nederland wisselen naast een diversiteit aan initiatiefnemers, ondernemers en onderzoekers meerdere gemeenteambtenaren actief ervaringen en gedachten uit hoe deze uitdagingen te adresseren.

Gemeenten staan voor grote opgaven en uitdagingen: van klimaatadaptatie tot bestrijding van armoede, eenzaamheid en overgewicht. Ons voedselsysteem speelt daarin een cruciale rol en daarom is lokaal voedselbeleid een sterk beleidsinstrument om integraal meerdere maatschappelijke problemen aan te pakken.

Lokaal voedselbeleid verbindt wat vaak versnipperd is: gezondheid, sociale cohesie, duurzaamheid en de lokale economie.

Kortom, de hoogste tijd voor een lokaal voedselbeleid in alle gemeenten!

Het Nationaal Voedselberaad roept alle gemeentelijke politieke partijen op om lokaal voedselbeleid expliciet op te nemen in hun verkiezingsprogramma’s voor 2026.

Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, volg het voorbeeld van de Kop van Malden in Heumen: stadslandbouw als motor voor gezonde voeding, biodiversiteit en gemeenschapszin. Die oproep deden Martin Ruivenkamp, voorzitter van Stadslandbouw Nederland en wethouder Vincent Arts van de gemeente Heumen tijdens de jaarlijkse Open Dag bij Stadslandbouw Kop van Malden.

In het groene overgangsgebied tussen Nijmegen en Malden konden bezoekers op 11 mei kennismaken met een uniek landbouwgebied. Dit is in de afgelopen acht jaar uitgegroeid tot een inspirerend mozaïek van duurzame initiatieven. Er zijn drie voedselbossen, twee CSA’s (community supported agriculture), een boomkwekerijtje, een bloemenproject, de Herenboeren, twee vergaderlocaties (landgoed Grootstal en Kiemkracht 64) en een zelfbedieningswinkel voor duurzame streekproducten vormen samen een levendig voorbeeld van de stijgende interesse voor stadslandbouw in de praktijk.